Historia parafii

.

[wersja robocza - w trakcie prac aktualizacyjnych]






     W 1867 roku Jan i Adel Wiktorowie w porozumieniu z proboszczem ks. Antonim Kirschnerem przystąpili do odbudowy nowego neogotyckiego kościoła w miejscu starego, który został rozebrany. Wybudowana wówczas przez dziedzica Wiktora świątynia służy wiernym do dziś.

     Uroczystości poświęcenia nowo wybudowanego kościoła odbyła się 17 października 1875 roku. Poświęcony kościół imponował jak na ówczesne czasy rozmiarami i rozmachem, wymiary zewnętrze wynosiły: długość 32 m, szerokość 19,80 m, wysokość ścian 11 m. W wewnątrz kościół posiadał rozmiary: długość 24 m, wysokość nawy głównej 15 metrów, wysokość naw bocznych 13 m, rozmiary prezbiterium: długość 6 m, szerokość 8 m, wysokość wieży 33 m.

     Okres I wojny światowej przyniósł zniszczenia Zarszyna, jak również świątyni. Ksiądz Marian Burczyk zniszczenia kościoła przedstawia w sposób następujący: 10 mają 1915 roku przez Zarszyn przesuwał się front austriacko-rosyjski. Kościół uległ wielkiemu zniszczeniu. Dach na kościele spłonął. Pocisk artyleryjski zawalił sklepienie nad nawą główną począwszy od chóru aż do ambony. Drugi pocisk upadł przez okno od strony Beska i wybuch na posadzce przed balaskami niszcząc zupełnie ambonę, balasy i ołtarz Matki Bożej Szkalpierznej po stronie Lekcji. Walące się sklepienie zniszczyło, zupełnie ławki i uszkodziło częściowo organ. To co z takim trudem było budowane w jednej chwili uległo zniszczeniu. Jeszcze przed zakończeniem działań wojennych przystąpiono do odbudowy kościoła. Podstawowe prace wykonano przed wybuchem kolejnej, II wojny światowej.






     W wyniku działań frontowych 1944 roku z Długiego i Zarszyna zginęło 58 osób, a zniszczeniu uległo 343 zabudowania – w tym kościół. Ksiądz Marian Burczyk tak opisywał te wydarzenia: W lipcu 1944 roku zatrzyma się w Zarszynie front rosyjsko-niemiecki. W czasie działań wojennych większa część budynków została zniszczona. Ten sam los dzieli również kościół parafialny. Po południu pewnego dnia ... lipca pocisk uderzył we wieże kościelną i tu wybuch pożar. W tym samym czasie wybuch pożar w zabudowaniach gospodarczych niszcząc stodołę i stajnię. Ogień z wieży przedostał się na dach kościoła i zniszczył go zupełnie. Ponieważ był silny ogień artyleryjski, więc nie było ludzi, którzy by powstrzymywali niebezpieczeństwo. Bezradny proboszcz płacząc jak dziecko, pomagał wynosić z kościoła sprzęty kościelne, obrazy i figury zdjęte z ołtarzy. Uruchomiona motopompa nie zatrzymała rozszerzającego się pożaru. Żołnierze sowieccy pomagali przy wynoszeniu rzeczy z kościoła. Jeden z nich zdejmując z ołtarza figurę św. Jana spadł z nią z drabiny ze znacznej wysokości. Ale ani jemu, ani figurze nic się nie stało. W następnych dniach granaty rozbiły sklepienie w dwóch miejscach, nad organami i nad nawą główną przed prezbiterium. Witraże pod wpływem wstrząsu wypadły. Urządzenie wewnętrzne częściowo uszkodzone, jednak nie zostało wypalone. Bielizna kościelna została rozkradziona i podarta na bandaże dla rannych żołnierzy (...).
     Po okrutnej  okupacji niemieckiej przystąpiono natychmiast do odbudowy zniszczonego kościoła. W 1951 roku zakończono budowę wieży, na której umieszczono zegar, a w okrągłym oknie na chórze umieszczono witraż Najświętszego Serca Jezusowego. W następnym okresie wyremontowano organy, Boży Grób i witraże. Witraże w oknach prezbiterium przedstawiają po stronie Lekcji Matkę Bożą Szkalpierzną – patronkę parafii, natomiast po stronie Ewangelii św. Marcina – patrona kościoła. Pozostałe witraże wykonano w ten sam sposób jak przed wojną, z tym że zamiast św. Kazimierza umieszczono św. Teresę.
     W 1954 roku kościół został pomalowany. Polichromie wykonali artyści malarze Szmuc i Krygowski. W prezbiterium kościoła znajdują się cztery obrazy w formie witraży; po stronie Lekcji Chrystus Król i Chrzest Pana Jezusa, a po stronie Ewangelii Wniebowzięcie NMP i Zmartwychwstanie Pana Jezusa. W tym samym roku kościół z plebanią i całym Zarszynem został zelektryfikowany. Świątynia ta do 1980 roku służyła mieszkańcom Zarszyn i Długiego.
[http://zabytki-podkarpacie.pl/?fileClick=14&rf=1&&ido=648]